TLG 4138 099 :: EPHRAEM SYRUS :: Sermo ad renuntiantes EPHRAEM SYRUS Theol., vel Ephraem Graecus Sermo ad renuntiantes Dup. Assemani, J.S., Sancti patris nostri Ephraem Syri opera omnia, vol. 3 Rome (1732) 317–324c. Citation: Page — (line) | ||
282(t) | Λόγος εἰς τοὺς ἀποτασσομένους | |
1 | Ὡς ὁ θεῖος νόμος ἐνυπάρχει οὐ μέλανι καὶ γράμμασι γεγραμμένος, ἀλλ’ ἐν καρδίαις καθαραῖς ἐμπεφυτευμένος, οὕτω οἱ τοὺς τῆς διανοίας ὀφθαλμοὺς φωτιθέντες καὶ ἀεὶ ὀρεγόμενοι ἴσασιν ἀκριβῶς μὴ ἐκ τῆς οἰκείας αὐτῶν ἰσχύος περιγενέσθαι τῶν ἐκ τοῦ Πονηροῦ σκανδάλων, ἀλλ’ ἐκ τῆς ἀηττήτου δυνάμεως· | |
---|---|---|
5 | οἱ δὲ μὴ λόγῳ τετιμημένοι, μηδὲ νῷ θείῳ πεπαιδευμένοι, εἰκῆ φυσιούμενοι, ὅτι διὰ μόνου τοῦ ἐν τῷ σταυρῷ μυστηρίου σῴζονται, κατακρίνονται· τὸ γὰρ ἐν τῇ τοῦ ἀνθρώπου δυνάμει αὐτεξούσιον ἐπὶ τὸ ἑλέσθαι μόνον ἢ μὴ ἑλέσθαι ἀντι‐ | |
στῆναι τῷ Διαβόλῳ κεῖται· οὐ γὰρ ἐπὶ τὸ δύνασθαι παντελῶς ἔχειν τὸ κράτος | 282 | |
283 | κατὰ τῶν παθῶν. Ἐὰν γὰρ μὴ Κύριος οἰκοδομήσῃ οἶκον καὶ φυλάξῃ πόλιν, εἰς μάτην ἐκοπίασαν οἱ οἰκοδομοῦντες, καὶ ἀγρυπνεῖ ὁ φυλάσσων. Ἀμήχανον γὰρ ἐπιβῆναι ἐπὶ ἀσπίδα καὶ βασιλίσκον, καὶ καταπατῆσαι λέοντα καὶ δράκοντα, μὴ πρότερον καθ’ ὅσον δυνατὸν ἀνθρώπῳ καθάραντα ἑαυτόν, δυναμωθῆναι παρὰ | |
5 | τοῦ εἰπόντος τοῖς Ἀποστόλοις· ἰδοὺ δέδωκα ὑμῖν πατεῖν ἐπάνω ὄφεων καὶ σκορπίων, καὶ ἐπὶ πᾶσαν τὴν δύναμιν τοῦ ἀντικειμένου. Εἴπερ ἴσχυεν ἡ τῆς ἀνθρωπότητος φύσις ἐκτὸς τῆς πανοπλίας τοῦ Ἁγίου Πνεύματος στῆναι πρὸς τὰς μεθοδείας τοῦ Διαβόλου, οὐκ ἂν εἴρηται ὑπὸ τοῦ Ἀποστόλου· ὁ δὲ Θεὸς τῆς εἰρήνης συντρίψει τὸν Σατανᾶν ὑπὸ τοὺς πόδας | |
10 | ὑμῶν ἐν τάχει. Καὶ πάλιν· ὁ Κύριος Ἰησοῦς Χριστὸς ἀναλώσει τῷ πνεύματι τοῦ στόματος αὐτοῦ. Διὸ δεῖ καὶ προσευχῇ δέεσθαι τοῦ Δεσπότου· μὴ εἰσενέγκῃς ἡμᾶς εἰς πειρασμόν, ἀλλὰ ῥῦσαι ἡμᾶς ἀπὸ τοῦ Πονηροῦ. Ἐὰν γὰρ μὴ διὰ τῆς | |
τοῦ κρείττονος βοηθείας ῥυσθέντες τῶν πεπυρωμένων βελῶν τοῦ Πονηροῦ κα‐ | 283 | |
284 | ταξιωθῶμεν τῆς ἀπαθείας, μάτην πολιτευόμεθα, ὥσπερ οὐ τῆς δυνάμεως τοῦ σταυροῦ τυγχάνοντες. Ὁ τοίνυν βουλόμενος μέτοχος γενέσθαι τῆς θείας δόξης, καὶ ὥσπερ ἐν καθαρῷ ἐσόπτρῳ τὴν Χριστοῦ μορφὴν ἐν τῷ ἡγεμονικῷ ὁρᾷν, ὀφείλει ἀκορέ‐ | |
5 | στῳ στοργῇ καὶ ἀπλάστῳ διαθέσει ἐξ ὅλης καρδίας καὶ δυνάμεως, νύκτωρ καὶ μεθ’ ἡμέραν, ζητεῖν τὴν ἀντίληψιν ἐν δυνάμει· ἧς ἀμήχανον μετασχεῖν, εἰ μή, ὡς προεῖπον, πρότερον ἀποσχόμενόν τινα τῆς ἡδυπαθείας τοῦ κόσμου καὶ τῆς ἐναντίας δυνάμεως· δύναμις γὰρ σκότους δυνάμεως φωτὸς ἀλλοτρία ἐστί, καὶ ἐνέργεια πονηρίας ἀγαθῆς ἐνεργείας ἄνοικος καὶ πάντῃ ἀπεξενωμένη τυγχάνει. | |
10 | Τοιγαροῦν εἴπερ βούλει μαθεῖν τίνος ἕνεκεν, κτισθέντες ἐν τιμῇ καὶ κατοι‐ κισθέντες ἐν τῷ παραδείσῳ, τελευταῖον συμπαρεβλήθημεν τοῖς κτήνεσι τοῖς ἀνο‐ ήτοις καὶ ὡμοιώθημεν αὐτοῖς, ἀποπεπτωκότες τῆς ἀχράντου δόξης, γίνωσκε ὅτι, ἐπειδὴ διὰ τῆς παρακοῆς δοῦλοι τῆς σαρκὸς πάθεσι γενόμενοι ἑαυτοὺς ἀπῳκίσαμεν ἐκ τῆς μακαρίας χώρας τῶν ζώντων, καὶ ἐν αἰχμαλωσίᾳ γενόμενοι | |
15 | ἔτι ἐπὶ τῶν ποταμῶν Βαβυλῶνος καθεζόμεθα· καὶ διὰ τὸ ἔτι ἡμᾶς ἐν Αἰγύπτῳ | 284 |
285 | καθέζεσθαι, οὔπω ἐκληρονομήσαμεν τὴν ῥέουσαν μέλι καὶ γάλα γῆν τῆς ἐπαγ‐ γελίας· οὔπω συνεφυράθημεν τῇ ζύμῃ τῆς εἰλικρινείας καὶ ἀληθείας, ἀλλ’ ἔτι ἐσμὲν ἐν τῇ τῆς σαρκὸς πονηρᾷ ζύμῃ· οὔπω ἐρραντίσθη ἡ καρδία ἡμῶν τῷ αἵματι τοῦ ἀμνοῦ τοῦ Θεοῦ· ἔτι γὰρ τὸ πέταυρον τοῦ ᾅδου καὶ τὸ κέντρον τῆς κακίας | |
5 | ἐντέτακται αὐτῇ· οὔπω ἀπειλήφαμεν τὴν ἀγαλλίασιν τοῦ σωτηρίου χρίσματος· ἔτι γὰρ τὸ κέντρον τοῦ θανάτου κατερρίζωται ἐν ἡμῖν· οὔπω ἐνεδυσάμεθα τὸν καινὸν ἄνθρωπον τὸν κατὰ Θεὸν κτισθέντα ἐν θεότητι, ἐπειδὴ οὔπω ἐσπουδάσαμεν ἀπεκδύσασθαι τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον τὸν φθειρόμενον κατὰ τὰς ἐπιθυμίας τῆς ἀπάτης· οὔπω ἐφορέσαμεν τὴν εἰκόνα τοῦ ἐπουρανίου, σύμμορφοι τῆς δόξης | |
10 | αὐτοῦ γενόμενοι· ἔτι γὰρ τὴν εἰκόνα τοῦ χοϊκοῦ φορῶμεν· οὔπω προσεκυνήσαμεν ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ τὸν Θεόν, διὰ τὸ βασιλεύειν τὴν ἁμαρτίαν ἐν τῷ θνητῷ ἡμῶν σώματι· οὔπω ἐθεασάμεθα τὴν δόξαν τοῦ ἀφθάρτου· ἔτι γὰρ ὑπὸ τὴν σκιὰν | |
ἐνεργούμεθα· οὔπω ἐνεδυσάμεθα τὰ τοῦ φωτὸς ὅλας καὶ ἔργα· οὔπω μετεμορ‐ | 285 | |
286 | φώθημεν τῇ ἀνακαινώσει τοῦ νοὸς ἡμῶν· ἔτι γὰρ συσχηματιζόμεθα τῷ αἰῶνι τούτῳ· οὔπω συνεδοξάσθημεν Χριστῷ, διὰ τὸ μὴ συμπαθεῖν ἡμᾶς αὐτῷ· οὔπω τὰ στίγματα αὐτοῦ ἐν τῇ σαρκὶ ἡμῶν ἐβαστάσαμεν, γενόμενοι ἐν μυστηρίῳ τοῦ σταυροῦ τοῦ Χριστοῦ· ἔτι γάρ ἐσμεν ἐν τοῖς σαρκικοῖς παθήμασι καὶ ταῖς ἐπιθυ‐ | |
5 | μίαις· οὔπω κληρονόμοι Χριστοῦ ἐγενόμεθα· ἔτι γὰρ πνεῦμα δουλείας ἐνυπάρχει ἡμῖν, καὶ οὐχὶ υἱοθεσίας· οὔπω γεγόναμεν ναὸς Θεοῦ καὶ οἰκητήριον τοῦ Ἁγίου Πνεύματος· ἔτι γάρ ἐσμεν ναὸς εἰδώλων καὶ δοχεῖον πνευμάτων πονηρίας. Ὄντως γὰρ ὄντως, οὔπω τὸ ἀκέραιον τοῦ τρόπου καὶ τὴν τῆς διανοίας ἁπλότητα ἐνεδειξάμεθα καὶ τὴν λαμπρότητα οὐκ ἐκτησάμεθα· οὔπω κατηξιώθημεν τοῦ | |
10 | ἀδόλου καὶ λογικοῦ γάλακτος, καὶ τῆς νοητῆς αὐξήσεως· οὔπω ἡμῖν ἡ ἡμέρα | |
διήγγικεν, οὔτε φωσφόρος ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν ἀνέτειλεν· οὔπω συνεκεράσθημεν | 286 | |
287 | τῷ ἡλίῳ τῆς δικαιοσύνης, οὐδὲ ταῖς αὐγαῖς αὐτοῦ συνηστράψαμεν· οὔπω γεγό‐ ναμεν πορφύρα ἄδολος βασιλική· οὔπω ἐτρώθημεν ὑπὸ τοῦ θείου ἔρωτος, οὐδὲ ἐπλήγημεν ὑπὸ τῆς πνευματικῆς ἀγάπης τοῦ Νυμφίου· οὔπω τὴν ἄφθαρτον κοινωνίαν ἐγνωρίσαμεν, οὐδὲ τὴν ἐν ἁγιασμῷ δύναμιν καὶ εἰρήνην ἐπέγνωμεν· | |
5 | καὶ ἵνα συνελὼν τὰ πάντα εἴπω, οὔπω ἐσμὲν γένος ἐκλεκτόν, βασίλειον ἱερά‐ τευμα, ἔθνος ἅγιον, λαὸς εἰς περιποίησιν, ἐπειδή ἐσμεν γεννήματα ἐχιδνῶν. Πῶς γὰρ οὐκ ὄφεις οἱ ἐπὶ γῆς συρόμενοι καὶ τὰ τῆς γῆς φρονοῦντες καὶ οὐκ ἐν οὐρανῷ τὴν πολιτείαν ἔχοντες; Πῶς οὐ γεννήματα ἐχιδνῶν οἱ ἐν τῇ ὑπακοῇ τοῦ Χριστοῦ μὴ εὑρισκόμενοι, ἀλλ’ ἐν τῇ τοῦ Ὄφεως παρακοῇ; Πῶς | |
10 | τοίνυν ἀξίως ὀδύρωμαι τὴν συμφορὰν ταύτην, οὐχ εὑρίσκω· πῶς δὲ καὶ βοήσας δακρύσω πρὸς τὸν δυνάμενον ἐξελέσθαι τὴν αὐλιζομένην πλάνην ἐν ἐμοί, ἀγνοῶ. Πῶς ᾄσω τὴν ᾠδὴν Κυρίου ἐπὶ γῆς ἀλλοτρίας; Πῶς θρηνήσω τὴν Ἱερουσαλήμ; Πῶς ἀποφύγω τὴν μοχθηρὰν τοῦ Φαραὼ δουλείαν; Πῶς καταλίπω τὴν αἰσχρὰν | |
παροικίαν; Πῶς ἀρνήσωμαι τὴν πικρὰν τυραννίδα; Πῶς ἐξέλθω ἐκ γῆς Αἰγύ‐ | 287 | |
288 | πτου; Πῶς περάσω τὴν Ἐρυθρὰν Θάλασσαν; Πῶς παρέλθω τὴν ἔρημον; Πῶς μὴ ἀπόλωμαι δαχθεὶς ὑπὸ τῶν ὄφεων; Πῶς νικήσω τοὺς ἀλλοφύλους; Πῶς ἐξολοθρεύσω τὰ ἔθνη; Πῶς δέξωμαι ἐν ταῖς ἐμαῖς πλαξὶ τὰ λόγια τοῦ θείου νόμου; Πῶς ὄψομαι τὸν στύλον τοῦ ἀληθινοῦ φωτὸς καὶ τὴν ἐκ τοῦ Ἁγίου | |
5 | Πνεύματος νεφέλην; Πῶς ἀπολαύσω τοῦ μάννα τῆς ἀϊδίου τροφῆς; Πῶς πίω τοῦ ἐκ τῆς ζωοποιοῦ πέτρας ὕδατος; Πῶς παρέλθω τὸν Ἰορδάνην, καὶ εἰσέλθω εἰς τὴν ἀγαθὴν γῆν, τὴν ῥέουσαν γάλα καὶ μέλι; Πῶς ἴδω τὸν Ἀρχιστράτηγον, ὃν εἶδεν Ἰησοῦς ὁ τοῦ Ναυῆ, καὶ παραχρῆμα προσεκύνησεν; Ἐὰν γὰρ μὴ δι’ αὐτοῦ ἐξολοθρεύσω τὰ ἐν ἐμοὶ ἔθνη, οὐ μὴ εἰσέλθω καὶ καταπαύσω εἰς τὸ ἁγια‐ | |
10 | στήριον τοῦ Θεοῦ· οὐ μὴ μέτοχος γένωμαι τῆς τοῦ βασιλέως δόξης. Τοιγαροῦν σπούδασον ἄμωμον τέκνον Θεοῦ γενέσθαι καὶ εἰσελθεῖν εἰς ἐκείνην τὴν κατάπαυσιν, ὅπου πρόδρομος ὑπὲρ ἡμῶν εἰσῆλθε Χριστός. Σπούδασον | |
ἀπογραφῆναι ἐν τῇ οὐρανίῳ ἐκκλησίᾳ μετὰ τῶν πρωτοτόκων, ὅπως εὑρεθῇς ἐν | 288 | |
289 | δεξιᾷ τῆς μεγαλωσύνης τοῦ Ὑψίστου. Σπούδασον εἰσελθεῖν εἰς τὴν ἁγίαν πόλιν Ἱερουσαλὴμ τὴν ἀνωτάτην, ἕνθα καὶ ὁ παράδεισος τῆς τρυφῆς. Τούτων γὰρ τῶν θαυμαστῶν καὶ μακαρίων πραγμάτων οὐχ ἑτέρως καταξιωθήσῃ, εἰ μὴ κα‐ ταφέρεις δάκρυα, ὡς χειμάρρους, ἡμέρας καὶ νυκτός, κατὰ τὸν λέγοντα Ἅγιον· | |
5 | λούσω καθ’ ἑκάστην νύκτα τὴν κλίνην μου, ἐν δάκρυσί μου τὴν στρωμνήν μου βρέξω· οὐ γὰρ ἀγνοεῖς ὅτι οἱ σπείροντες ἐν δάκρυσιν, ἐν ἀγαλλιάσει θεριοῦσι. Διό φησιν ὁ Προφήτης· τῶν δακρύων μου μὴ παρασιωπήσῃς. Καὶ πάλιν λέγει· ἔθου τὰ δάκρυά μου ἐνώπιόν σου, ὡς καὶ ἐν τῇ ἐπαγγελίᾳ σου. Καὶ πάλιν· ἐγε‐ νήθη τὰ δάκρυά μου ἐμοὶ ἄρτος ἡμέρας καὶ νυκτός, καὶ τὸ πόμα μου μετὰ | |
10 | κλαυθμοῦ ἐκίρνων. Τὸ γὰρ ἐκ πολλῆς θλίψεως καὶ συνοχῆς καρδίας μετὰ πυ‐ ρώσεως σπλάγχνων δάκρυον προχεόμενον ἐν γνώσει ἀληθείας, βρῶσίς ἐστι ψυχῆς χορηγουμένη ἐκ τοῦ οὐρανίου ἄρτου, οὗ προηγουμένως μετέσχεν ἡ μα‐ | |
καρία Μαρία καθεσθεῖσα παρὰ τοὺς πόδας τοῦ Χριστοῦ καί, καθώς φησιν ὁ | 289 | |
290 | Χριστός, δακρύσασα· φησὶ γάρ· Μαριὰμ γὰρ τὴν ἀγαθὴν μερίδα ἐξελέξατο, ἥτις οὐκ ἀφαιρεθήσεται 〈ἀπ’〉 αὐτῆς. Ὢ τῶν πολυτίμων ἐκείνων μαργαριτῶν ἐν τῇ ἐπιρροῇ τῶν μακαρίων δα‐ κρύων! Ὢ τῆς εὐθείας ἐκείνης καὶ εὐπειθοῦς ἀκοῆς! Ὢ ὀξύτητος πνευματικοῦ | |
5 | ἔρωτος σφοδρῶς πρὸς τὸν θεῖον Νυμφίον ἐπειγομένου! Ὢ κέντρον πόθου ψυχῆς πρὸς τὸν Θεὸν Λόγον! Ὢ σύντονος κοινωνία νύμφης πρὸς Νυμφίον! Μίμησαι ταύτην, ὦ τέκνον, μίμησαι, πρὸς μηδὲν ἕτερον ἀφορῶν, ἢ πρὸς τὸν εἰπόντα· πῦρ ἦλθον βαλεῖν ἐπὶ τὴν γῆν, καὶ τί θέλω εἰ ἤδη ἀνήφθη! Ἔστι γὰρ πύρωσις πνεύματος ἡ ἀναζωπυροῦσα καρδίαν· διότι τὸ ἄϋλον καὶ θεῖον πῦρ | |
10 | φωτίζειν μὲν ψυχὰς καὶ δοκιμάζειν εἴωθεν, ὥσπερ ἄδολον χρυσὸν ἐν καμίνῳ, κακίαν δὲ ἀναλίσκειν, ὥσπερ ἀκάνθας καὶ καλάμην· ὁ γὰρ Θεὸς ἡμῶν πῦρ κα‐ ταναλίσκον ἐστίν, διδοὺς ἐκδίκησιν 〈κατὰ〉 τὸ Εὐαγγέλιον αὐτοῦ. Τοῦτο τὸ πῦρ ἐνήργησεν ἐν τοῖς Ἀποστόλοις, ἡνίκα ἐλάλουν, γλώσσαις πυρίναις, τοῖς ἀκού‐ | |
ουσι. Τοῦτο τὸ πῦρ διὰ τῆς δόξης Παῦλον περιεφώτισε, τῇ δὲ αἰσθήσει τῆς ὄψεως | 290 | |
291 | ἠμαύρωσεν· οὐ γὰρ ἐχώρει σαρκὸς ὅρασις τοῦ φωτὸς ἐκείνου τὴν δύναμιν. Τοῦτο τὸ πῦρ τὸ ὀφθὲν Μωσῇ ἐν τῇ βάτῳ· τοῦτο τὸ πῦρ ἐν εἴδει ὀχήματος τὸν Ἠλίαν ἐκ τῆς γῆς ἥρπασε· τούτου τοῦ πυρὸς τὴν ἐνέργειαν ζητῶν ὁ Δαυῒδ ἔλε‐ γε· δοκίμασόν με, Κύριε, καὶ πείρασόν με· πύρωσον τοὺς νεφρούς μου καὶ τὴν | |
5 | καρδίαν. Τοῦτο τὸ πῦρ τὴν καρδίαν Κλεόπα καὶ τοῦ σὺν αὐτῷ ἐθέρμανε, λα‐ λοῦντος αὐτοῖς τοῦ Σωτῆρος μετὰ τὴν ἐκ νεκρῶν ἀνάστασιν. Ὅθεν καὶ οἱ Ἄγ‐ γελοι καὶ τὰ λειτουργικὰ πνεύματα τοῦ πυρὸς τῆς λαμπρότητος μετέχουσι κατὰ τὸ εἰρημένον· ὁ ποιῶν τοὺς Ἀγγέλους αὐτοῦ πνεύματα, καὶ τοὺς λειτουργοὺς αὐτοῦ πῦρ φλέγον. Τοῦτο τὸ πῦρ τὴν ἔνδον ἐν τῷ ὀφθαλμῷ δοκὸν κατακαῖον, | |
10 | καθαρὸν τὸν νοῦν ἀποκαθίστησιν, ἵνα ἀπολαβὼν τὸ κατὰ φύσιν διορατικὸν εἰς | |
τὸ διηνεκὲς τὰ τοῦ Θεοῦ θαυμάσια κατανοεῖν γίνεται, κατὰ τὸν λέγοντα· ἀπο‐ | 291 | |
292 | κάλυψον τοὺς ὀφθαλμούς μου, καὶ κατανοήσω τὰ θαυμάσια ἐκ τοῦ νόμου σου. Τοῦτο τὸ πῦρ δαιμόνων ἐστὶ φυγαδευτήριον, κακίας πάσης καυστικὸν καὶ ἁμαρτίας ἀναιρετικόν, ἀναστάσεως δύναμις καὶ ἀθανασίας ἐνέργεια, ψυχῶν φωτισμὸς καὶ λογικῶν δυνάμεων σύστασις. Τοῦτο τὸ πῦρ εὐξώμεθα καὶ εἰς | |
5 | ἡμᾶς φθάσαι, ἵνα πάντοτε ἐν τῷ φωτὶ περιπατοῦντες μὴ προσκόψωμεν, ἀλλ’ ὡς φωστῆρες ἐν κόσμῳ φαινόμενοι, καὶ λόγον ζωῆς ἐπέχοντες, ὥσπερ πηγὴ βρύουσα, καὶ ὅσοι φθάνουσιν ἐπιλαμβάνονται. Οἱ δὲ μὴ ἔχοντες τὰς προσόδους τῶν θησαυρῶν, ἐνδῶσι τῷ νῷ, ἵνα λαλήσωσιν· οἱ μὲν γὰρ ἀκούοντες ἐν πίστει ὠφελοῦνται, καὶ αὐτοὶ μένουσιν ἀπόκενοι. Τοῖς γὰρ πνευματικοῖς ἀπὸ τοῦ νῦν | |
10 | εὐτρεπίζονται παλάτια, καὶ οἶκοι βασιλικοὶ καὶ ἀχειροποίητοι ὑπὸ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος κατασκευάζονται, καὶ ἐσθῆτες διάφοροι, καὶ ἐνδύματα ἔνδοξα. Ὅταν οὖν ἀναλύσωσι πρὸς τὸν Χριστόν, μετὰ χαρᾶς πολλῆς δέχονται | |
αὐτοὺς τὰ πνεύματα τῶν δικαίων καὶ ὅλη ἡ ἐπουράνιος βασιλεία· λέγει γὰρ | 292 | |
293 | αὐτῷ ὁ Κύριος· εὖ δοῦλε ἀγαθὲ καὶ πιστέ, ἐπεὶ ὅλος πιστὸς εἶ, ἐπὶ πολλῶν σε καταστήσω· εἴσελθε εἰς τὴν χαρὰν τοῦ Κυρίου σου. Πολλοὶ γὰρ τῶν ἀδελφῶν λαβόντες χάριν συμφωνοῦσιν ὁσημέραι εἰς αὔξησιν καὶ προκοπὴν καὶ μέτρα με‐ γάλα χωροῦντες. Εἰσὶ δὲ ἄλλοι οἵτινες λαμβάνουσι δωρεὰν ἐκ τοῦ Θεοῦ· καὶ | |
5 | οὗτοι καίτοι συνούσης τῆς χάριτος ἐκτρέπονται εἰς ἀταξίαν καὶ εἰς κακὰ πολλά· καὶ ὅτε ἐκπίπτουσιν εἰς ἁμαρτίας, ἔτι παραμένει ἡ χάρις, ἢ εὐθὺς ἀφίσταται; Πρὸς ὃν ἀποκρινόμεθα. Συμβαίνει, ὅτε καὶ πλημμελήσαντος αὐτοῦ, διὰ τὸ φιλάνθρωπον παραμένειν, ἕως ὅτε ἐστὶν ἐν τῇ σαρκί· ὅταν δὲ χωρισθῇ ἐκ τοῦ σώματος ἡ ψυχή, τότε ἡ χάρις ἀφίσταται, καὶ χωρεῖ εἰς τὸ ἴδιον μέρος, παρα‐ | |
10 | διδομένης τῆς ψυχῆς δηλονότι τοῖς πονηροῖς πνεύμασι. Δύο γὰρ νόμοι ἐν ἀν‐ θρώπῳ εἰσί, καὶ ὁ μὲν νόμος τῆς κακίας ἕλκων εἰς τὸ ἴδιον μέρος, ὁ δὲ νόμος τῆς χάριτος ἕλκων εἰς τὰ ἐπουράνια· ὅσον γὰρ εἰσέρχεται εἰς τὰ πειρατήρια, στερεοῦται καὶ θεμελιοῦται καὶ γίνεται πέτρα ἀκλινὴς καὶ ἄπτωτος· καὶ ὁ τοιοῦ‐ | |
τος νοῦς στήκων εἰς τὴν θύραν καὶ μὴ διδοὺς τὰ νῶτα τῷ πολεμίῳ, ἀλλ’ ἀνθι‐ | 293 | |
294 | στάμενος, ἐν τῇ ἐξόδῳ τοῦ σώματος παραλαμβάνουσιν αὐτὸν οἱ δεξιοὶ Ἄγγελοι εἰς τὸ μέρος τῆς βασιλείας, καὶ χωρεῖ εἰς τὴν ἀΐδιον ζωήν. Ὥσπερ δὲ ἐν τοῖς παροῦσι καὶ φαινομένοις, διδοὺς ὁ βασιλεὺς χαρίσματα τοῖς διακόνοις αὐτοῦ, οἱ μὲν λαμβάνουσι, συντηροῦσι καὶ προσκτῶνται ἑαυτοῖς | |
5 | σκεύη τίμια· οὕτως εἰσὶν ἔνδοξοι οἱ πολυπλασιάσαντες ἐκ τῶν παρασχεθέντων χαρισμάτων. Ἐξ ἀληθείας γὰρ οἱ παραγευόμενοι ἐκείνης τῆς γλυκύτητος καὶ ἡδύτητος, οὗτοι βλέποντες βασιλέα φαινόμενον ἠμφιεσμένον πορφύραν καὶ ἀξίωμα καὶ θησαυρούς, ὥσπερ δυσωδίαν ἡγοῦνται ταῦτα, καὶ βδελυκτὰ καὶ τα‐ πεινὰ αὐτοῖς καταφαίνεται, ἐπειδὴ εἰσῆλθον εἰς βασιλικοὺς καὶ ἐπουρανίους | |
10 | οἴκους τοῦ Χριστοῦ, καὶ ἀνεῴχθησαν τούτοις θησαυροὶ ἐπουράνιοι, καὶ ἐκληρο‐ νόμησαν ἄλλον πλοῦτον ἄλλου ἀξιώματος, γενόμενοι υἱοὶ φωτὸς πόλεως ἐπου‐ ρανίου, αἰῶνος πέρας μὴ ἔχοντος. Οἱ συγκρίναντες οὖν τὰ ἐπίγεια τοῖς ἐπουρανίοις, τότε γινώσκουσι τὸ χάος τὸ ἐν μέσῳ, καὶ τὴν διαφοράν. Ὥσπερ ἄν τις συνεχόμενος ὑπὸ πυρετοῦ, καὶ ἔτι | |
15 | ἀκμαζούσης τῆς κακώσεως, ἐὰν προσενέγκῃ τῷ τοιούτῳ ἐδέσματα διάφορα ἢ | |
γλυκάσματα ἢ ἑτέραν τροφήν, σικχαίνει καὶ ἀηδίζεται, κεκορεσμένος καὶ μεμε‐ | 294 | |
295 | στωμένος ὢν ἐκ τοῦ πυρετοῦ καὶ ὡς τροφὴν αὐτὸν ἔχων, οὕτω καὶ οἱ πνευματι‐ κοὶ ἔχοντες τὴν καύχησιν τῆς ἐπουρανίου ἀγάπης καὶ θείου πυρός, ὅσα ἂν αὐτοῖς προσενέγκῃς φαινόμενα τούτου τοῦ κόσμου αὐτοῖς ἀξιώματα, εἴτε βασι‐ λείαν, εἴτε πλοῦτον, εἴτε δόξαν, σικχαίνουσιν, ὥσπερ τις ἀηδίζεται διοδεύων εἰς | |
5 | τόπους ὅπου ἐστὶ νεκρῶν δυσωδία πολλή. Πάλιν τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ οἱ μεμε‐ στωμένοι τῆς ἐναντίας δυνάμεως καὶ ὄντες τοῦ πνεύματος τοῦ κόσμου. Οὗτοι, λαλουμένου πνευματικοῦ λόγου περὶ φωτός, περὶ βασιλείας, περὶ αἰῶνος ἄλλου, καὶ σοφίας, καὶ δυνάμεως θείας, καὶ πλούτου, ὥσπερ ἀηδίζονται καὶ ἀκηδιοῦσι μὴ δυνάμενοι χωρῆσαι τὰ λόγια τοῦ Θεοῦ. Ἐξ ἀληθείας οὗτοι εἰσὶ σοφοί, οὗτοι | |
10 | εἰσὶν ἀνδρεῖοι, οὗτοι πολεμισταί, οὗτοι πλούσιοι τυγχάνουσιν, οἱ ἄνω ἔχοντες τὸν ἑαυτῶν νοῦν, καὶ ὀργιζόμενοι ταῖς συνούσαις αὐτοῖς ἡδοναῖς καὶ ἐπιθυμίαις, ἀντιπράττοντες τῷ νόμῳ τῆς κακίας, καὶ ὑπήκοοι γενόμενοι καὶ συνηδόμενοι τῷ νόμῳ τοῦ Θεοῦ. Τί οὖν ἐστιν ὁ ῥήτωρ ἢ φιλόσοφος; Ἐπανίσταται αὐτῷ ἐπιθυμία, καὶ μοι‐ | |
15 | χεύει· θυμός, καὶ τύπτει· πλεονεξία, καὶ διαρπάζει. Οὕτως ἐλαύνεται ὁ νοῦς | |
ὑπὸ τῶν πνευμάτων. Καὶ ποῦ ἡ σοφία, ἣν νομίζει κεκτῆσθαι; Βασιλεῖαί εἰσι δύο· | 295 | |
296 | βασιλεία φωτὸς καὶ βασιλεία σκότους. Δύο ἡγεμόνες ποιοῦσι βασιλεῖ ἐπίσκεψιν· ὅπου γὰρ ἂν φιλιάζῃς, ἢ συνθήκας ποιῇς, ἐκείνου εἶ κοινωνός. Γέγραπται γάρ, ὅτι 〈τοῖσ〉 ἀγαπῶσι τὸν Θεὸν πάντα συνεργεῖ εἰς τὸ ἀγαθόν. Ὅπου ἀγαπᾷς, ἔχεις ἴδιον ὀφείλημα, καὶ ὅπου δ’ ἂν τὴν ὁρμὴν καὶ τὴν ὑπακοὴν δῷς, ἐκείνου | |
5 | εἶ κτῆμα καὶ υἱὸς καὶ φίλος. Εἰ ἀγαπᾷς καὶ συνειδῇς τῆς κακίας καὶ πονηρίας πνεύμασιν, εὐθὺς συνεργοῦσί σοι καὶ προσκολλῶνται· εὐπερίστατος γάρ ἐστιν ἐπὶ κακίᾳ ἀνθρώπων, χαίρων ὁμοίως πᾶσιν· εἰ δὲ ἀγαπᾷς καὶ συνειδῇς τῷ ἀγαθῷ, πάλιν αὐτὸ παραγίνεται καὶ βοηθεῖ σοι. Ἀλλὰ ὧδε μετὰ πολλῆς ἀγά‐ πης καὶ πόθου κτᾶταί τις, ἐπειδὴ βασιλεία ἐστὶ μὴ ἔχουσα τέλος. Διὰ τοῦτο τὸ | |
10 | τίμιον σπάνιόν ἐστι, καὶ τὸ δυσχερῶς κατορθούμενον αὐτὸ ἔνδοξον καὶ ἀΐδιόν ἐστιν. Ἐπεὶ δὲ ἀκαμάτως πάντες θέλουσιν εἰσέρχεσθαι καὶ ἕπεσθαι τὸ ἀγαθόν, γινωσκέτωσαν ὅτι ὁ μὲν ἐν μέσῳ δρόμος πολύς, καὶ ἀγὼν πρόκειται, καὶ ἀπὸ πολλῶν ὀλίγοι ἐξελοῦσιν. Οἱ οὖν νικήσαντες κατήντησαν πρὸς βασιλέα εἰρηνικὸν καὶ ἥμερον, καὶ | |
15 | ἐπὶ εὐεργεσίᾳ ἀνθρώπων χαίροντα· οἱ γὰρ τοιοῦτοι ἀπὸ νῦν κληρονομοῦσι τὴν | 296 |
297 | γῆς τῆς ἐπαγγελίας, καὶ εἰσέρχονται εἰς λιμένα ἀναπαύσεως καὶ εἰς τὴν πόλιν τὴν ἁγίαν καὶ εἰς τὴν κατάπαυσιν τῶν δικαίων. Ὥσπερ γάρ ἐστιν ὁ οὐρανὸς οὗ‐ τος, ὁ φαινόμενος, ὃς ἐπικαλεῖται στερέωμα, οὕτως ἐστὶν ἐπάνω ἄλλος οὐρανὸς φωτοειδής, ἔνθα παρεμβολαὶ Ἀγγέλων· εἰ καὶ τὰ μάλιστα ὧδε Θεὸς καὶ ὧδε | |
5 | Ἄγγελοι· ἀφανὴς δέ ἐστι τοῖς τοῦ σώματος ὀφθαλμοῖς· καὶ ἔστι σκηνὴ ἀχειρο‐ ποίητος, εἰς ἣν λειτουργοῦσιν οἱ ἅγιοι Ἄγγελοι. Ταῦτα γὰρ πάντα θεῖά εἰσι καὶ ἄρρητα καὶ φωτεινά, ἐπειδὴ πνευματικά ἐστι καὶ ὑποστατικά, μὴ ὄντα τοῦ αἰῶνος τούτου, ἀλλὰ ἄλλου κόσμου, ὅπου οὐκ ἔστι νὺξ ἢ πόλεμος ἢ γέεννα ἢ πνεύματα πονηρά· ἐπειδὴ δὲ οὐκ ἐνεργεῖ τοὺς | |
10 | πάντας, ὡς ἔτυχε κατανοεῖν τῷ ἔσωθεν ὀφθαλμῷ ἐκεῖνα τὰ ἐπουράνια, διὰ τοῦτο ὡς παραπέτασμά τι ἐτέθη τὸ στερέωμα οὕτω, ἵνα μὴ ἐξὸν αὐτοῖς ἁπλῶς πάντας καθορᾷν, εἰ μὴ τοῖς καθαροῖς τῇ καρδίᾳ καὶ τὸν νοῦν ἡγιασμένοις, τοὺς συμπολίτας καὶ συμμύστας τῶν Ἁγίων. Καὶ ὅταν συσταλῇ τοῦτο, τότε ἀποκα‐ | |
λυφθήσεται ἐκεῖνα τοῖς δικαίοις ὑποδεχόμενα τοὺς ἐκλεκτούς. Πολλοὶ δὲ τοῦ | 297 | |
298 | ἀγαθοῦ μέρους ὄντες, καὶ ἐνεργούμενοι ὑπὸ τοῦ ἀγαθοῦ καὶ ζωοποιοῦ Πνεύμα‐ τος, ἐνόμισαν δι’ ἀπειρίαν εἰς τὴν τελειότητα πεφθακέναι, καὶ ἀπομεριμνήσαν‐ τες, μετὰ ταῦτα ἔφοδον ὑπὸ τῶν πονηρῶν πνευμάτων καὶ ἐπιβουλὴν ἔπαθον· ὅτι ὥσπερ στρατιωτῶν τινες νομίσαντες νενικηκέναι τοὺς ἐχθρούς, λοιπὸν ῥίψαν‐ | |
5 | τες τὰ ὅπλα ἐν ἀμεριμνίᾳ διάγουσι, ἔγκρυμμα δὲ ποιήσαντες οἱ ἐχθροὶ ἄφνω ἐπέστησαν, καὶ τοὺς μὲν φονεύουσιν, ἄλλους δὲ αἰχμαλώτους λαμβάνουσιν· οὕτω καὶ ἡ ἁμαρτία τὸ πρότερον τὸν νοῦν ὑποκλέψασα εἰς οἴησιν τελειότητος, εἶτα ἐπικινηθεῖσα παρεχρήσατο αὐτοῖς, δήσασα αὐτοὺς εἰς τὰ ἴδια θελήματα, καὶ ταῖς ἐπιθυμίαις δηλαδὴ πάλιν τούτων βασιλεύσασα. | |
10 | Πάντες οὖν ἄνθρωποι, εἴτε δίκαιοι εἴτε ἁμαρτωλοί, ἐὰν μὴ διὰ τοῦ νόμου τοῦ πνευματικοῦ, τουτέστιν, ἐὰν μὴ διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐν πάσῃ ταπεινοφρο‐ σύνῃ ἑαυτοὺς δουλαγωγῶσιν, οὐ δύνανται ἐλευθερωθῆναι τῶν κακῶν καὶ ἐξειλῆσαι ἐκ τῆς δυναστείας τοῦ Διαβόλου· λέγει γὰρ Παῦλος διὰ τῶν Γραφῶν τὴν πτῶσιν τοῦ θανάτου· ταλαίπωρος ἐγὼ ἄνθρωπος! Τίς με ῥύσει ἐκ τοῦ σώ‐ | |
15 | ματος τοῦ θανάτου τούτου; Εὐχαριστῶ τῷ Θεῷ διὰ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ. | 298 |
299 | Καὶ πάλιν· ὁ νόμος τοῦ Πνεύματος τῆς ζωῆς ἠλευθέρωσέ με ἐκ τῆς ἁμαρτίας. Τῷ δὲ ἐλευθερώσαντι ἡμᾶς ἀπὸ πάσης ἁμαρτίας δόξαν ἀναπέμψωμεν, τῷ Κυρίῳ ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστῷ, ὅτι αὐτοῦ ἐστιν ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος, νῦν καὶ | |
ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν. | 299 |